ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರದಾನಸಮಯೇ ನವವಿದ್ರುಮಾಭಾಂ
ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರದಾನಸಮಯೇ ಶರದಿಂದುಶುಭ್ರಾಮ್ |ವಿದ್ವೇಷಿವರ್ಗವಿಜಯೇ ಚ ತಮಾಲನೀಲಾಂ
ದೇವೀಂ ತ್ರಿಲೋಕಜನನೀಂ ಶರಣಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ ||
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪ್ರದಾನಸಮಯೇ ನವವಿದ್ರುಮಾಭಾಂ
ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರದಾನಸಮಯೇ ಶರದಿಂದುಶುಭ್ರಾಮ್ |ಖಡ್ಗಂ ಚಕ್ರಗದೇಷುಚಾಪಪರಿಘಾಂಛೂಲಂ ಭುಶುಂಡೀಂ ಶಿರಃ
ಗತಂ ಪಾಪಂ ಗತಂ ದುಃಖಂ ಗತಂ ದಾರಿದ್ರ್ಯಮೇವ ಚ |
ಆಗತಾ ಸುಖಸಂಪತ್ತಿಃ ಪುಣ್ಯಾಚ್ಚ ತವ ದರ್ಶನಾತ್ ||
ಕಾಳೀ ತಾರಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾ ಷೋಡಶೀ ಭುವನೇಶ್ವರೀ |
ಭಗಲಾ ಛಿನ್ನಮಸ್ತಾ ಚ ವಿದ್ಯಾ ಧೂಮಾವತೀ ತಥಾ ||
ಮಾತಂಗೀ ತ್ರಿಪುರಾ ಚೈವ ವಿದ್ಯಾ ಚ ಕಮಲಾತ್ಮಿಕಾ |
ಏತಾ ದಶ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಃ ಸಿದ್ಧವಿದ್ಯಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ ||
ಭಕ್ತ್ಯಾ ಸಮ್ಭಜತಾಂ ನಿತ್ಯಂ ಚತುರ್ವರ್ಗಫಲಪ್ರದಾಃ |
ಸರ್ವಾಭೀಷ್ಟಪ್ರದಾಯಿನ್ಯಃ ಸಾಧಕಾನಾಂ ಮಹೇಶ್ವರ ||
ವೇಧೋ ಹರೀಶ್ವರ ಸ್ತುತ್ಯಾಂ ವಿಹರ್ತ್ರೀಂ ವಿಂಧ್ಯಭೂಧರೇ ।
ಹರಪಾಣೇಶ್ವರೀಂ ವಂದೇ ಹಂತ್ರೀಂ ವಿಬುಧವಿದ್ವಿಷಾಮ್ ॥
ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರಿಂದ ಸದಾ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ, ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಆನಂದದಿಂದ ವಿಹರಿಸುವ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳಾದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಮತ್ತು ಆ ಶಿವನ ಪ್ರಾಣೇಶ್ವರಿಯಾದ ಜಗನ್ಮಾತೆಗೆ (ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಗೆ) ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಲಲಾಟದೇಶೇ ರುಧಿರಂ ಸ್ರವತ್ ಚ ಯಸ್ಯ ಆಹವೇ ತು ಪ್ರವಿಶೇತ್ ಚ ವಕ್ತ್ರಂ ।
ನ ಸೋಮಪಾನೇನ ಕಿಲ ಅಸ್ಯ ತುಲ್ಯಂ ಸಂಗ್ರಾಮ ಯಜ್ಞೇ ವಿಧಿವತ್ ಚ ದೃಷ್ಟಂ ॥ಗೌರಿಕೇದಾರೇಶ್ವರಧಾಮ ದಿವ್ಯಂ ಶಿವಶಕ್ತಿಸಮಾಗಮಪೂಜ್ಯಭೂಮಿಃ।
ಭಕ್ತಿಪ್ರವಾಹೇನ ಹೃದಯಂ ವಿಶುದ್ಧಂ, ಶಾಂತಿಂ ಚ ವಿತರತಿ ಪುಣ್ಯಧಾಮಂ॥
ಚಿದ್ರೂಪಿಣಿ ಮಹಾಮಾಯೇ ದಿವ್ಯತೇಜಃ ಸಮನ್ವಿತೇ ।
ತಿಷ್ಠ ದೇವಿ ಶಿಖಾಮಧ್ಯೇ ತೇಜೋ ವೃದ್ಧಿಂ ಕುರುಷ್ವ ಮೇ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಶ್ಲೋಕವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 'ಶಿಖಾಬಂಧನ' (ಜುಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವಾಗ) ಅಥವಾ ಗಾಯತ್ರಿ ಜಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಾಗ ಪಠಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಭಾವಾರ್ಥ: "ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೂ, ಮಹಾಮಾಯೆಯೂ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವವಳೂ ಆದ ಎಲೈ ಗಾಯತ್ರಿ (ಶಕ್ತಿ) ದೇವಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಶಿಖೆಯ (ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರದ ಸ್ಥಾನ) ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸು. ಹಾಗೆ ನೆಲೆಸಿ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು"
ಶಿಖಾಬಂಧನ ಮಂತ್ರ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಥವಾ ಜಪ-ತಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಜುಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಜುಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ (ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ) ನೀರನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಮುಟ್ಟಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಜಪವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರ' ಹಾಗೂ ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯು ಇರುತ್ತದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಈ ಭಾಗವನ್ನು 'ಅಧಿಪತಿ ಮರ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನರಮಂಡಲದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೈವೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದರಿಂದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉತ್ತೇಜನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಪಾಂಡವರ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ ಹೀಗಿದೆ:
ಅಚಲಾತ್ಮಜಾ ಚ ದುರ್ಗಾ ಕಮಲಾ ತ್ರಿಪುರೇತಿ ಭೇದಿತಾ ಜಗತಿ |
ಯಾ ಸಾ ತ್ವಮೇವ ವಾಚಾಮೀಶ್ವರಿ ಸರ್ವಾತ್ಮನ್ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಪ್ರಸೀದ ಮಮ ||
"ಯಾರು ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ (ಅಚಲಾತ್ಮಜೆ), ದುರ್ಗಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಕಮಲಾ) ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ನಾಮಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೋ, ಹೇ ವಾಣಿಯ ದೇವತೆಯೇ (ಸರಸ್ವತಿ)! ನೀವೇ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನು. ಹೇ ಸರ್ವಾತ್ಮನೇ! ನೀವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ."
अचलात्मजा च दुर्गा कमला त्रिपुरेति भेदिता जगति ।
या सा त्वमेव वाचामीश्वरि सर्वात्मन् सर्वात्मना प्रसीद मम ॥
"O Goddess of Speech (Saraswati), you are that Supreme Soul who is known in this world by various names such as Parvati (daughter of the mountain), Durga, Lakshmi (Kamala), and Tripura. O Soul of all beings, may you be completely pleased with me."
ರಾಮೇಶಃ ಸೇತುಬಂಧೇ ಪರಿಗಣಸಹಿತಃ ಸೀತಯಾ ಸೇವಿತೋಸೌ
ಶ್ರೀರಾಮಕ್ಲೇಶಹರ್ತಾ ದುರಿತಭಯಹರೋ ಭಕ್ತದುಃಖಾರ್ತಿಹಾರೀ ॥
ದೀನಂ ಮಾಂ ದೀನಬಂಧೋ ಭವಜಲಧಿತಲೇ ವರ್ತಿನಂ ಬುದ್ಧಿಶೂನ್ಯಂ ।
ಕಾರುಣ್ಯಾದುದ್ದರಾಶು ತ್ವಮನಿಗುರೋ ಪಾಪಿನಂ ಭಕ್ತಿಹೀನಂ ॥
ಪರ್ವತವರ್ಧಿನೀಸಮೇತಸಪರಿವಾರಾಯ ರಾಮೇಶ್ವರಾಯ ನಮಃ ॥
ದನುಜವನಕೃಶಾನುಂ ಜ್ಞಾನಿನಾಮಗ್ರಗಣ್ಯಮ್ ।
ಸಕಲಗುಣನಿಧಾನಂ ವಾನರಾಣಾಮಧೀಶಂ
ರಘುಪತಿಪ್ರಿಯಭಕ್ತಂ ವಾತಜಾತಂನಮಾಮಿ ॥
ಅಭಿರಾಮಗುಣಾಕರ ದಾಶರಥೇ ಜಗದೇಕ ದನುರ್ಧರ ಧೀರಮತೇ |
ರಘುನಾಯಕ ರಾಮ ರಮೇಶ ವಿಭೋ ವರದೋ ಭವ ದೇವ ದಯಾಜಲಧೇ ||
ಪಂಚವಕ್ತ್ರಂ ದಶಭುಜಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಚಂದ್ರ ಭೂಷಣಂ ।
ಉಮಾಲಿಂಗಿತ ವಾಮಾಂಗಂ ಧ್ಯಾಯೇತ್ಸರ್ವೇಶ್ವರಂ ಶಿವಂ ।।
ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಶಾಂತಾಯ ನಮಃ ಸೋಮಾಯ ಶಂಭವೇ ।
ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಪತಯೇ ತೇ ನಮೋ ನಮಃ ।।
ನಮಃ ಸವಿತ್ರೇ ಜಗದೇಕಚಕ್ಷುಷೇ ಜಗತ್ಪ್ರಸೂತಿ ಸ್ಥಿತಿನಾಶಹೇತವೇ ।
ವಿಶ್ವರೂಪಾ ಮಹಾರಾಜ್ಞಾ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಪ್ರಶಾಸಿಕಾ।
ಮಹಾಭೀಮಾ ಬೃಹದ್ಭಾನು-ಮುಖೀ ತ್ವಂ ಸ್ವವಿರಾಟ್ ಶಿವಾ।।
विश्वरूपा महाराज्ञा महाविष्णु प्रशासिका।
महाभीमा बृहद्भानु-मुखी त्वं स्वविराट् शिवा।।
ನಮ: ಶಿವಾಯೈ ಚ ಶಿವಪ್ರಿಯಾಯೈ ನಮ:ಸ್ತ್ವ ವಲ್ಗಾಯ ಪರಾತ್ಪರಾಯೈ।
ನಮೋಸ್ತು ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಸಿದ್ಧಿದಾಯೈ ನಮೋ: ನಮ: ಶ್ರೀವಿಶ್ವಮ್ಬಿಕಾಯೈ।।
नम: शिवायै च शिवप्रियायै नम:स्त्व वल्गाय परात्परायै।
नमोस्तु मृत्युंजय सिद्धिदायै नमो: नम: श्रीविश्वम्बिकायै।।
ಅರ್ಕೇಣ ವ್ಯಾಧಿನಾಶಃ ಸ್ಯಾತ್ ಫಲಾಶೈಃ ಸರ್ವಸಂಪದಃ |
ಖದಿರೇಣಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಃಸ್ಯಾತ್ ಅಪಾಮಾರ್ಗಃ ಸುಪುತ್ರದಃ ||
ಆಶ್ವತ್ಥೇನ ಪ್ರಜಾವೃದ್ಧಿಃ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಸ್ಯಾದೌದುಂಬರಾತ್ |
ಶಮಿನಾ ಪಾಪಶಮನಂ ದೂರ್ವಯಾಯುಷ್ಯವರ್ಧನಮ್||
ಕುಶೇನಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚಃಸ್ಯಾದಿತ್ಯೇತದ್ ಸಮಿಧಾಂ ಫಲಮ್|
ಗತಂ ಪಾಪಂ ಗತಂ ದುಃಖಂ ಗತಂ ದಾರಿದ್ರ್ಯಮೇವ ಚ ।
ಆಗತಾ ಸುಖ ಸಂಪತ್ತಿಃ ಪುಣ್ಯಾಚ್ಚ ತವ ದರ್ಶನಾತ್ ।।
॥ ಶಂಭುಃ ಪೂಜಯತೆ ದೇವೀಂ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಮಯೀಂ ಶುಭಾಂ ॥
śaṁbhuh pūjaẏate dēvīṁ maṁtraśaktimaẏīṁ śubhāṁ
ವಶಿನ್ಯಾದಿ ವಾಗ್ದೇವತಾ =
ವಶಿನೀ ವಾಗ್ದೇವತಾ
ಕಾಮೇಶ್ವರೀ ವಾಗ್ದೇವತಾ
ಮೋದಿನೀ ವಾಗ್ದೇವತಾ
ವಿಮಲಾ ವಾಗ್ದೇವತಾ
ಅರುಣಾ ವಾಗ್ದೇವತಾ
ಜಯಿನೀ ವಾಗ್ದೇವತಾ
ಸರ್ವೇಶ್ವರೀ ವಾಗ್ದೇವತಾ
ಕೌಲಿನೀ ವಾಗ್ದೇವತಾ