Saturday, June 06, 2026

ತಿಷ್ಠ ದೇವಿ ಶಿಖಾಮಧ್ಯೇ

 




ಚಿದ್ರೂಪಿಣಿ ಮಹಾಮಾಯೇ ದಿವ್ಯತೇಜಃ ಸಮನ್ವಿತೇ ।

ತಿಷ್ಠ ದೇವಿ ಶಿಖಾಮಧ್ಯೇ ತೇಜೋ ವೃದ್ಧಿಂ ಕುರುಷ್ವ ಮೇ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಶ್ಲೋಕವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 'ಶಿಖಾಬಂಧನ' (ಜುಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವಾಗ) ಅಥವಾ ಗಾಯತ್ರಿ ಜಪದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಾಗ ಪಠಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ.


ಭಾವಾರ್ಥ: "ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಣಿಯೂ, ಮಹಾಮಾಯೆಯೂ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವವಳೂ ಆದ ಎಲೈ ಗಾಯತ್ರಿ (ಶಕ್ತಿ) ದೇವಿಯೇ, ನೀನು ನನ್ನ ತಲೆಯ ಶಿಖೆಯ (ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರದ ಸ್ಥಾನ) ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸು. ಹಾಗೆ ನೆಲೆಸಿ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸು"


ಶಿಖಾಬಂಧನ ಮಂತ್ರ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಥವಾ ಜಪ-ತಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಜುಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಜುಟ್ಟು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ (ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ) ನೀರನ್ನು ಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಮುಟ್ಟಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಜಪವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.


ನಮ್ಮ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರ' ಹಾಗೂ ಸುಷುಮ್ನಾ ನಾಡಿಯು ಇರುತ್ತದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಈ ಭಾಗವನ್ನು 'ಅಧಿಪತಿ ಮರ್ಮ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನರಮಂಡಲದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೈವೀ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದರಿಂದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉತ್ತೇಜನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.